ان . دى ميكلوخو ماكلاى / اس . اى . بايوفسكى / ان . ان . تومانويچ / ز . ان . واروژيكينا / خ . ان . نيازوف / او . اف . اكيموشكين ( مترجم : سميرا اسماعيلى ، معصومه اختيارى ، مژده دهقان خليلى ، فاطمه نظرى ، مهدى نصيرى ، محسن معظمى )

35

فهرست توصيفى نسخه هاى خطى فارسى انستيتو دستنويس هاى شرقى سنت پترزبورگ ( فارسى )

اندازه صفحه : 2 . 12 * 19 ؛ تعداد برگ : 229 ؛ تعداد سطر : 14 ؛ اندازه متن : 8 . 7 * 14 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، و عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نستعليق نه چندان درشت مرتب و خوانا . نوع جلد : صحافى شرقى ، مقوايى ، و روى آن چرم صافى كشيده شده است . ( 16 ) شماره نسخه : C 597 ( 597 a ) نام كتاب : عجائب المخلوقات و غرائب الموجودات . توضيح نام اثر : عنوان عاميانه‌اين اثر « عجائب المخلوقات » است . پديدآورنده : « زكريا ابن محمد ابن محمود قزوينى » . وى در سال 600 قمرى / 1204 - 1203 ميلادى در قزوين به دنيا آمد و در سال 682 قمرى / 84 - 1283 ميلادى در گذشت . او از جمله بزرگترين دانشمندان و جغرافى دانان قرن سيزدهم ميلادى محسوب مىگردد . تاريخ تأليف اثر : « عجائب المخلوقات » داراى دو تأليف مىباشد ؛ تاريخ تأليف اول در سال 661 قمرى / 1263 - 1262 ميلادى و ديگر تاريخ تأليف ، سال 674 قمرى / 1276 - 1275 ميلادى است . مكان تأليف : نيامده است . شرح اجمالى محتواى اثر : مقاله اول اين اثر شامل شرح كيهان ، دنياى آسمان و مقاله دوم شامل شرح دنياى حيوانات و گياهان مىباشد ، بخشى از اين كتاب نيز به تشريح جغرافياى زمين در 7 اقليم مىپردازد . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه خطى ، ترجمه اى كامل و بسيار قديمى از بخش اول مىباشد ( پس از قرن پانزدهم ميلادى ) ، همچنين اين نسخه با نسخه تصحيحى ايرانشناس بزرگ « ريو » مطابقت دارد . نام مترجم در اين اثر نيامده است ، اما در مقدمه آن ، اين كتاب به « عز الدين شاهپور ابن عثمان » تقديم شده است . فهرست اين اثر بر خلاف اصل عربى آن پيش از 4 مقاله آمده است ، اما فهرست اين نسخه ناقص مىباشد . تاريخ كتابت : قرن هفدهم ميلادى . مكان كتابت : هندوستان . نام كاتب : نيامده است . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : در صفحه 1 يادداشتى از « خ . فرن » به تاريخ 1842 ميلادى آمده است . سابقه نسخه : اين نسخه توسط ر . فرن در سال 1842 ميلادى از ايران به انستيتوى شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 5 . 15 * 26 ؛ تعداد برگ : 325 ؛ تعداد سطر : 15 ؛ اندازه متن : 9 * 16 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، و عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : خط نستعليق ريز ، متن كتاب داراى حاشيه اى رنگى مىباشد . نوع جلد : صحافى شرقى ، چرمى مىباشد . ( 17 ) شماره نسخه : C 596 ( 597 ) نام كتاب : همان ( عجائب المخلوقات و غرائب الموجودات ) . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه نيز مانند نسخه C 597 به همان چاپ برمى گردد . در مقاله يك عناوين برخى از فصلها و بخشها و شماره گذارى آنها اشتباه هستند . تاريخ كتابت : اوايل قرن نوزدهم . مكان كتابت : اطراف قفقاز . نام كاتب : عبدالرحيم ولد ملا امام قلى بادكوبه اى . اطلاعات حاشيه و پشت نسخه‌اى : نيامده است . سابقه نسخه : اين نسخه توسط ا . ايوالد در سال 1827 ميلادى به انستيتوى شرق‌شناسى سن‌پترزبورگ وارد شده است . اندازه صفحه : 3 . 21 * 5 . 30 ؛ تعداد برگ : 139 ؛ تعداد سطر : 20 ؛ اندازه متن : 5 . 13 * 23 . نوع كاغذ : كاغذ شرقى . نوع جوهر : متن كتاب با جوهر سياه ، و عناوين با جوهر قرمز ( شنگرف ) نوشته شده است . نوع خط : نستعليق نه چندان درشت مرتب و خوانا . نوع جلد : بدون صحافى مىباشد . ( 18 ) شماره نسخه : B 1008 - 248 h 1 نام كتاب : همان ( عجائب المخلوقات و غرائب الموجودات ) . آغاز نسخه : نيامده است . پايان نسخه : نيامده است . كمال يا نقصان نسخه : اين نسخه شامل تكرار مختصرى از برخى قسمتهاى اثر زكريا قزوينى يعنى « عجائب المخلوقات و غرائب الموجودات » است . كه اين قسمت‌ها نه بر اساس اصل